Smaragd: groen meesterwerk van de natuur

smaragd groen meesterwerk van natuur christiaan van bignoot

Al duizenden jaren houdt de smaragd de mensheid in de ban. Cleopatra was er gek op, Mogolkeizers lieten er gebeden in graveren, en vandaag is hij nog altijd een van de meest geliefde edelstenen ter wereld. Maar wat is de betekenis van smaragd, en waarom is hij zo geliefd?

In deze blog vertel ik je alles over de smaragd, de geboortesteen van mei: hoe hij ontstaat, waar je op let bij de kwaliteit, en waarom hij zo mooi is, maar ook wat zorg vraagt.

Wat is een smaragd?

De smaragd hoort bij de Big Four: de vier klassieke kostbare edelstenen, samen met de diamant, de robijn en de saffier.

Een smaragd is een variëteit van het mineraal beryl. Zijn groene kleur dankt hij aan sporen van chroom en vanadium. Beryl bestaat ook in andere kleuren, maar die dragen een andere naam: blauwe beryl heet aquamarijn, roze beryl heet morganiet. Alleen groene beryl met een medium tot diepgroene kleur mag smaragd heten. Is hij te licht, dan wordt hij verkocht als groene beryl.

Hoe ontstaat een smaragd?

Smaragden ontstaan diep in de aardkorst, waar hete, mineraalrijke vloeistoffen door spleten in het gesteente sijpelen. Wanneer die vloeistoffen afkoelen, groeien er kristallen. Voor een smaragd moeten net de juiste elementen samenkomen, zoals beryllium en chroom, die in de natuur zelden op dezelfde plek voorkomen. Daarom zijn smaragden van mooie kwaliteit zo zeldzaam.

Dat groeiproces verloopt zelden rustig. Daardoor hebben bijna alle smaragden insluitsels en kleine barstjes. Daarover zo meteen meer.

Waar komen smaragden vandaan?

De bekendste smaragden komen uit Colombia, dat al eeuwenlang geroemd wordt om zijn diepgroene stenen. Ook Zambia, Brazilië en Afghanistan zijn belangrijke smaragdlanden. Elke streek geeft haar stenen een eigen karakter: Colombiaanse smaragden hebben vaak een warm, levendig groen, Zambiaanse neigen eerder naar een koeler blauwgroen.

Welke kleuren heeft een smaragd?

Een smaragd is altijd groen, maar groen is niet zomaar groen.

  • Diepgroen: het rijke, verzadigde groen waar de naam smaragdgroen vandaan komt. Het meest gewild.
  • Blauwgroen: een groen met een subtiele blauwe toets. Heel geliefd bij kenners.
  • Geelgroen: een warmer groen met een lichte gele zweem.
  • Lichtgroen: frisser en helderder. Is de kleur te licht, dan spreken we niet meer van smaragd, maar van groene beryl.

Waar let je op bij de kwaliteit van een smaragd?

Kleur

De kleur is het belangrijkste. Hoe dieper en levendiger het groen, zonder dat de steen te donker wordt, hoe waardevoller.

Zuiverheid

Bij een diamant wil je zo weinig mogelijk insluitsels. Bij een smaragd is dat anders: insluitsels horen erbij. Ze worden zelfs liefkozend de jardin, de tuin van de smaragd, genoemd. Een smaragd wordt daarom beoordeeld met het blote oog, niet onder vergroting. Zolang de insluitsels de helderheid en de kleur niet te veel verstoren, geven ze de steen net karakter.

Slijpwerk

Een goed geslepen smaragd laat zijn kleur mooi en gelijkmatig zien. De bekendste slijpvorm is niet toevallig naar hem genoemd: de [emerald cut](link naar je emerald cut-blog). Die werd ooit ontwikkeld om deze kwetsbare steen te beschermen tegen afbrokkelen.

Karaat

Grote smaragden van mooie kwaliteit zijn zeldzaam en dus duurder. Maar een kleinere smaragd met een prachtige kleur kan meer waard zijn dan een grote, doffe steen

Herkomst

Een smaragd uit Colombia heeft vaak een hogere prijs, omdat die stenen een uitzonderlijke reputatie hebben.

Worden smaragden behandeld?

De smaragd staat al eeuwenlang symbool voor hoop, groei en vernieuwing. Met zijn groene kleur doet hij denken aan de lente en aan alles wat opnieuw begint.

In het oude Egypte werd hij verbonden met wedergeboorte en eeuwig leven, en Cleopatra had er een grote voorliefde voor. In de middeleeuwen droegen koningen en geestelijken hem als teken van wijsheid en status. En vandaag staat hij voor liefde, trouw en een band die blijft groeien.

Wat is de betekenis van smaragd?

De betoverende groene tinten van de smaragdsteen omvatten, die een spectrum van fascinerende kleuren. Zoals eerder vermeld worden deze verbluffende variaties beïnvloed door verschillende factoren, waaronder de herkomst van de edelsteen, sporenelementen en de aanwezigheid van insluitsels. 

smaragd diepgroen blauwgroen christiaan van bignoot edelstenen

Smaragd: de geboortesteen van mei

De smaragd is de geboortesteen van mei. Een mooi cadeau voor wie in de lente verjaart, of voor een kindje dat in mei geboren is.

En wist je dat je na 55 jaar huwelijk je smaragden bruiloft viert? Een juweel met smaragd is dan een cadeau met een verhaal: 55 jaar liefde, en nog altijd groen.

Is een smaragd geschikt voor een verlovingsring?

Een smaragd in een verlovingsring is prachtig, en ook best gedurfd. Maar ik zeg het je eerlijk: het is een steen die zorg vraagt.

Met een hardheid van 7,5 tot 8 op de schaal van Mohs is hij minder hard dan een diamant, saffier of robijn. Door zijn insluitsels is hij bovendien bros: een harde tik op de verkeerde plek kan een barstje veroorzaken.

Wil je toch een smaragd aan je vinger, en dat begrijp ik volledig? Kies dan voor een zetting die de steen goed beschermt, zoals een kastzetting, en doe je ring uit bij het sporten, tuinieren of klussen. Twijfel je? Lees dan mijn blog over welke edelsteen je kiest voor een verlovingsring.

Beroemde smaragden

mogul emerald bekende smaragd christiaan van bignoot
De Mogul Mughal smaragd

De Mogul Mughal smaragd 

Een smaragd van 217,80 karaat uit Colombia, die terechtkwam bij de Mogolkeizers in India. Aan de ene kant zijn er gebeden in gegraveerd, aan de andere kant bloemmotieven. Vandaag is hij te zien in het Museum of Islamic Art in Doha.

De Patricia smaragd 

Met 632 karaat een van de grootste smaragdkristallen van topkwaliteit ooit gevonden. Hij werd in 1920 ontdekt in Colombia en kreeg de naam van de dochter van de mijneigenaar. Hij werd nooit geslepen en is te bewonderen in het American Museum of Natural History in New York.

De Chalk emerald

Deze prachtige smaragdsteen is een betoverend voorbeeld van de blauwgroene tint die in de edelsteenwereld zeer wordt gewaardeerd. De Chalk Emerald weegt 37,82 karaat, heeft een smaragdslijpsel en wordt omringd door diamanten in een prachtige zetting. De smaragd komt oorspronkelijk uit Colombia en werd later gekocht door de socialite en juwelenverzamelaar Mrs. O.H.P. Belmont. Tegenwoordig maakt de smaragd deel uit van de National Gem Collection in het Smithsonian Institution in Washington, D.C. 

De Devonshire smaragd

Een ongeslepen kristal van maar liefst 1.383,93 karaat, dat sinds de jaren 1830 in het bezit is van de familie van de hertog van Devonshire.

De Chalk smaragd

Een blauwgroene smaragd van 37,82 karaat uit Colombia, in emerald cut en omringd door diamanten. Hij dankt zijn naam aan O. Roy Chalk, die hem samen met zijn vrouw schonk aan het Smithsonian in Washington.

De Rockefeller smaragd

Een smaragd van 18,04 karaat, ooit in het bezit van de familie Rockefeller. Bij zijn veiling in 2017 vestigde hij een record: de hoogste prijs per karaat ooit betaald voor een smaragd.

Mijn favoriete juwelen met smaragd

Persoonlijk vind ik een smaragd het mooist in geelgoud, want het warme goud laat het groen nog dieper stralen. En in oorbellen of een hanger, waar hij minder te verduren krijgt dan in een ring, komt hij volledig tot zijn recht.

Hoe onderhoud je een smaragd?

Een smaragd vraagt wat meer zorg dan andere edelstenen:

  • Maak hem schoon met lauw water en een zachte doek. Geen heet water, geen stoom en zeker geen ultrasone reiniger, want die kunnen de olie in de steen aantasten.
  • Vermijd parfum, crème en schoonmaakmiddelen. Doe je juweel pas aan als je klaar bent in de badkamer.
  • Bewaar hem apart, zodat hij niet tegen andere juwelen stoot.
  • Laat hem af en toe nakijken. Zo zie je op tijd of een klauw losser zit of de steen extra zorg nodig heeft.

Ga jij voor een juweel met smaragd?

Wil je een verlovingsring, een hanger of oorbellen met smaragd, en in alle rust bekijken welke steen bij jou past? Stuur me gerust een WhatsApp. Vrijblijvend, en zonder dat je meteen een afspraak hoeft te maken. Klikt het, dan zitten we samen.

Contacteer me.

Benieuwd naar andere edelstenen? Lees ook mijn blogs over saffier, robijn en aquamarijn.

Veelgestelde vragen over smaragd

Is een smaragd geschikt voor een verlovingsring?

Het kan, maar hij vraagt zorg. Een smaragd is minder hard dan een diamant, saffier of robijn en door zijn insluitsels ook brosser. Kies een beschermende zetting en doe je ring uit bij zwaarder werk.

Worden smaragden behandeld?

De meeste wel, met olie of hars om kleine barstjes minder zichtbaar te maken. Dat is normaal, maar het moet op het certificaat vermeld staan.

Hoe onderhoud je een smaragd?

Met lauw water en een zachte doek. Geen heet water, stoom of ultrasone reiniger.